10 dec 2019

Onze geschiedenis wordt in de toekomst geschreven

"De wereld heeft de technische en economische middelen om de klimaatchaos een halt toe te roepen. Wat ontbreekt, is politieke wil." Met deze woorden opende Antonio Guterres, de secretaris generaal van de VN, de klimaattop in Madrid.

Meer dan 10 jaar geleden ging ik als net verkozen parlementslid naar de 13de Klimaatconferentie in Bali. Daar werd toen onderhandeld over een globaal klimaatakkoord als opvolger voor Kyoto. Dat kwam er met veel vertraging in 2015 in Parijs. In Madrid gaat het nu over de verdere concretisering om de temperatuurstijging te beperken tot liefst 1,5°. 

Nu neem ik opnieuw deel, deze keer met een totaal andere mindset. Na 10 jaar afwezigheid ben ik sinds 6 maanden terug verkozen in de kamer. In die 10 jaar werkte ik als advocaat gespecialiseerd in energie- en klimaatrecht. Wij behartigden de meest mooie dossiers en ik leerde de energiesector van binnen van buiten kennen. Wij werkten aan projecten van producenten, van leveranciers en van grote afnemers. Projecten die vorm kregen in het licht van de tijd: in de context van internationaal en nationaal klimaat- en energiebeleid. Investeringen in hernieuwbare energie, in duurzame processen. Infrastructuur om energie bij eindklanten te brengen. Initiatieven om burgers te laten participeren in energieprojecten. Ik zag uit eerste hand hoe een goed idee een businessopportuniteit kon worden en welvaart creëert: tewerkstelling, schone lucht, minder energie-afhankelijkheid.

De vragen die we kregen werden alleen maar uitdagender. Voor de antwoorden moesten we altijd inventiever zijn. Dat was voor mij de meest bepalende factor om terug te keren naar de politiek. Als de sector, de bedrijven en ook burgers veranderen, dan moet de politiek ook veranderen.

Want we staan voor de grootste transitie ooit. In de toekomst zullen we ons anders verplaatsen, onze gebouwen zullen energie opwekken, we zullen andere producten consumeren. Of dezelfde producten die anders geproduceerd worden. Heel wat zaken zullen anders zijn zelfs zonder dat we het ons realiseren. Misschien zal het opvallen dat onze omgeving stiller is, omdat wagens elektrisch zijn. Dat de stad groener is om hitte-eilanden tegen te gaan. Dat onze energiefactuur er anders uitziet omdat we ze krijgen van het bedrijf dat de warmteketel plaatst en niet de energieleverancier. 

Deze grootste transitie ooit staat voor massale investeringen: in infrastructuur, in diensten, in andere productieprocessen. En dan moet de politiek ook boven zichzelf uit stijgen.

We hebben sterke en scherpe beleidsmakers nodig die moed tonen. De overheid bepaalt namelijk de richting van de transitie en vervolgens zorgen dat die richting wordt aan gehouden. Alleen zo kan de overheid het broodnodige vertrouwen creëren. Het vertrouwen dat beleidsbeslissingen langer mee gaan dan één legislatuur. Het vertrouwen ook dat de transitie sociaal rechtvaardig is en iedereen mee kan. De overheid moet het kader creëren voor het grootste investeringspact ooit. Dat kan alleen als ze zelf rust uitstraalt. De consistente aanpak van Nederland en ook de nieuwe Europese Commissie zijn inspirerend voor België.

Daarnaast moet de politiek ook de samenbrenger zijn. Een van de succesfactoren voor de transitie is een geïntegreerd en op elkaar afgestemd beleid. Beleidsmakers die durven verbinden, burgers en bedrijven samenbrengen om de concrete maatregelen mee in te vullen. Het proces met klimaattafels in Nederland waarbij 150 partijen samen per sector maatregelen uitwerkten om de CO2 uitstoot met 49% te verminderen tegen 2030 is een voorbeeld. Onze eigen beperkte publieksbevraging over het ontwerp klimaat- en energieplan met hoofdzakelijk door de overheid bepaalde maatregelen steekt daar maar schril tegen af. 

Voor politici zijn de komende 10 jaar dan ook een bijzondere uitdaging. Want het betekent dat we minder gedreven moeten zijn door de snelle quote of politieke stratego maar verder moeten kijken, meer moeten durven luisteren, beter begrijpen en meer samen brengen.

Onze geschiedenis wordt in de toekomst geschreven, zeiden Caroline Pauwels en Yvon Englert bij de opening van het academiejaar van de VUB en de ULB. Daarover gaat Madrid. Daarvoor kwam ik terug naar de politiek. Om mijn ervaring te delen en vooral in te zetten. Om de richting te bepalen en de obstakels weg te werken. Om samen te werken. Want als we samenwerken dan kunnen we de klimaatchaos een halt toe roepen.

- Tinne Van der Straeten, dinsdag 10 december 2019

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.